मराठी हिंदी सूट

राजपत्रित अधिकाऱ्यासाठी व अराजपत्रीत कर्मचा-यासाठी मराठी भाषा परीक्षा सुधारणा नियम २०१६ सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक २४-०५-२०१६

सामान्य प्रशासन विभागाच्या संदर्भाधिन दि.३०.१२.१९८७ च्या अधिसूचनेन्वये महाराष्ट्र शासकीय कर्मचा-यासाठी (न्यायिक विभागातील कर्मचा-याव्यतिरिक्त) मराठी भाषा परीक्षा नियमावली निश्चित करण्यात आली आहे. सदर नियमावलीच्या नियम ४ (१) (तीन) मध्ये मातृभाषा मराठी असेल त्यांना व सदर नियमातील नियम ४ (२) नुसार मातृभाषा मराठी आहे असा दावा सांगणा-या कर्मचा-यास पुढील शर्ती पूर्ण कराव्या लागतील अशी तरतूद आहे.
(एक) त्याला मराठी भाषा देवनागरी लिपीत सहजपणे लिहिता आली पाहीजे.
(दोन) त्याने, आपण मराठी भाषेत प्रभावीपणे पत्रव्यवहार करु शकतो अशा आशयाचे त्याच्या विभाग प्रमुखांचे/कार्यालय प्रमुखांचे प्रमाणपत्र सादर केले पाहिजे.
(३) जो शासकीय कर्मचारी आपली मातृभाषा मराठी असल्याचा दावा करीत नसेल परंतु त्याने मराठी माध्यमातून शिक्षण घेतले असल्याचे तो सांगत असेल आणि तो मराठी विषय घेऊन माध्यमिक शालांत प्रमाणपत्र परीक्षा किंवा उच्चस्तर परीक्षा उत्तीर्ण झालेला नसेल तर, या नियमांपासून सूट मिळण्यासाठी त्याला पुढील शर्ती पूर्ण कराव्या लागतील:-
(अ) त्याला देवनागरी लिपीत सहजपणे लिहिता आले पाहिजे,
(ब) त्याने किमान ७ व्या इयत्तेपर्यतचे शिक्षण मराठी माध्यमातून घेतले असल्याचे दर्शविणारे संबंधीत संस्थेचे प्रमाणपत्र सादर केले पाहिजे, आणि
(क) तो मराठी भाषेत पत्रव्यवहार करू शकतो अशा आशयाचे विभागप्रमुखाचे/कार्यालय प्रमुखाचे त्याने प्रमाणपत्र सादर केले पाहिजे.
२. सदर नियमावलीमध्ये "महाराष्ट्र शासकीय कर्मचारी (उच्च न्यायालयीन कर्मचा-यांव्यतिरिक्त) मराठी परीक्षा (सुधारणा नियम, २०००) दि.७ फेब्रुवारी, २००१ च्या अधिसूचनेन्वये सुधारणा करण्यात आली असून मराठी भाषा परीक्षा नियम १९८७ च्या नियम ४ (1) मध्ये खालील तरतूद करण्यात आली आहे.
(अ) पोट-नियम (१) नंतर, पुढील पोट-नियम समाविष्ट करण्यात येईल :-
"(१अ) जो शासकीय कर्मचारी शासकीय सेवेत दाखल झाल्यानंतर एक उच्चस्तरीय किंवा निम्नस्तरीय विषय म्हणून मराठीसह माध्यमिक शाळा प्रमाणपत्र परीक्षा उत्तीर्ण झाला असेल आणि ज्यास ५० टक्क्याहून कमी गुण मिळाले नसतील अशा कर्मचाऱ्यास उच्चस्तरीय किंवा यथास्थिती निम्नस्तरीय परीक्षेच्या परीक्षा (पेपर) एक उत्तीर्ण होण्यापासून सूट देण्यात येईल." "(१७) जो शासकीय कर्मचारी शासकीय सेवेत दाखल झाल्यानंतर एक उच्चस्तरीय किंवा निम्नस्तरीय विषय म्हणून मराठीसष्ठ माध्यमिक शाळा प्रमाणपत्र परीक्षा उत्तीर्ण झाला असेल आणि ज्यास ५० टक्क्याहून कमी गुण मिळाले नसतील अशा कर्मचाऱ्यास उच्चस्तरीय किंवा यथास्थिती निम्नस्तरीय परीक्षेच्या परीक्षा (पेपर) एक उत्तीर्ण होण्यापासून सूट देण्यात येईल."
(ब) पोट-नियम (२) व (३) ऐवजी पुढील मजकूर दाखल करण्यात येईल:-
"(२) शासकीय कर्मचारी -
(एक) ज्याने मराठी ही आपली मातृभाषा आहे असा दावा सांगितला असेल, किंवा
(दोन) ज्याने, मराठी ही आपली मातृ‌भाषा आहे असा दावा सांगितलेला नाही परंतु ज्याचे शिक्षण मराठी माध्यमातून झालेले आहे आणि जो मराठीसह माध्यमिक शाळा प्रमाणपत्र परीक्षा किंवा उच्चस्तरीय परीक्षा उत्तीर्ण झालेला नाही असा कर्मचारी-
या नियमातून सूट मिळण्यासाठी पुढील शर्तीची पूर्तता करील :-
(अ) तो देवनागरी लिपीमध्ये सहजपणे लिहिण्यास समर्थ असला पाहिजे,
(ब) त्याने निदान ७ व्या इयत्तेपर्यंत मराठी माध्यमातून शिक्षण घेतलेले आहे, अशा आशयासंबंधीचे संस्थेचे प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे
आणि
(क) तो मराठीतून पत्रव्यवहार करु शकतो अशा आशयाचे विभाग प्रमुखांचे/कार्यालय प्रमुखांचे प्रमाणपत्र त्याने सादर करणे आवश्यक आहे."
३. शासन सेवेतील अधिकारी/कर्मचारी यांना मराठी भाषा परीक्षेतून सूट देताना उपरोक्त दोन्ही अधिनियमांपैकी कोणते नियम कोणत्या कालावधीत नियुक्त झालेल्या कर्मचा-यांना लागू राहतील याबाबत संदिग्धता असल्याने अनेक विभागांकडून या विभागाचे मार्गदर्शन मागविण्यात येते. सदर संदिग्धता दूर करण्यासाठी पुढीलप्रमाणे स्पष्टीकरण करण्यात येत आहे.
१) दि.६/२/२००१ व त्यापूर्वी शासन सेवेत नियुक्त झालेल्या अधिकारी/कर्मचारी यांना उपरोक्त परिच्छेद-१ येथे नमूद केलेल्या दि.३०.१२.१९८७ च्या अधिसूचनेतील तरतूदी लागू राहतील.
२) दि.७.२.२००१ व त्यानंतर शासन सेवेत नियुक्त झालेल्या अधिकारी/कर्मचारी यांना उपरोक्त परिच्छेद-२ मध्ये नमूद केलेल्या दि.७.२.२००१ च्या सुधारीत अधिसूचनेतील तरतूदी लागू राहतील. सर्व विभागप्रमुख / कार्यालय प्रमुख यांनी मराठी भाषा परीक्षेतून सूट देण्यासंदर्भात उपरोक्त स्पष्टीकरणानुसार त्या त्या कालावधीतील नियुक्तीनुसार संबंधीत अधिकारी/कर्मचारी यांची प्रकरणे तपासावीत व याबाबतचे आदेश निर्गमित करून तशी स्पष्ट नोंद संबंधीतांच्या सेवापुस्तकात घ्यावी.

एतदर्थ मंडळाची मराठी- हिंदी आणि प्रशिक्षण मंडळ भाषा संचालनालय महाराष्ट्र राज्य द्वारा घेण्यात येणा-या अमराठी राजपत्रित अधिकारी व अराजपत्रित कर्मचा-या साठी मराठी भाषा परीक्षा           सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक ०१-०२-२००८

एतदर्थ मंडळाची मराठी- हिंदी भाषा परीक्षा उतीर्ण होण्यापासून सूट मिळणेबाबत तसेच परीक्षा उतीर्ण न झाल्याने त्यांच्या वेतनवाढी रोखणे बाबत, सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक १८-०५-२००७

एतदर्थ मंडळाच्या मराठी/हिंदी भाषा परीक्षेच्या संबंधात शासनाने वेळोवेळी निर्गमित केलेले आदेश अधिसूचना/परिपत्रक सर्व संबंधितांच्या पुन्हा एकदा निदर्शनास आणून द्याव्यात. तसेच यापूढे दर दोन वर्षानी आस्थापनेवरील सर्व कर्मचारी/अधिकारी यांच्या निदर्शनास त्या सूचना आणून त्यांना मराठी/हिंदी भाषा उत्तीर्ण होणे ही कर्मचाऱ्यांची / अधिकाऱ्यांची वैयक्तिक जबाबदारी असून सदरहू परीक्षा उत्तीर्ण होणे सक्तीचे असल्याबाबतची जाणीवही करुन द्यावी.

मराठी व हिंदी भाषा परीक्षा उतीर्ण होणे/ सूट देणे याबाबत नोंदी सेवा पुस्तकात घेणे बाबत          सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक २५-०९-२००१

राजपत्रित अधिकाऱ्यासाठी व अराजपत्रीत कर्मचा-यासाठी मराठी भाषा परीक्षा सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक ०१-०१-१९९३

एदर्थ हिन्दी परीक्षा मंडळाच्या परीक्षा राज्य शासकीय कर्मचा-यांनी उतीर्ण होण्याबाबत   सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक २२-०९-१९८८

राजपत्रित अधिका-या साठी आणि अपराजपत्रीट कर्मचा-या साठी मराठी भाषा परीक्षा     सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक 30-१२-१९८७

मराठी भाषा परीक्षा विहित कालावधी मोजण्या बाबत    सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक 19-११-१९८६

शासकीय अधिकारी/ कर्मचारी यांनी एद्ड र्थ मंडळाच्या हिंदी भाषा परीक्षा उतीर्ण होण्या बाबत    सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक ०१-१२ -१९८४

राज्य शासकीय कर्मचा-यांनी उतीर्ण होण्याबाबत     सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक २१-०६-१९८२

शासकीय अधिकारी/ कर्मचारी यांनी एद्ड र्थ मंडळाच्या हिंदी भाषा परीक्षा उतीर्ण होण्या बाबत     सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक २५-०५-१९८१

अराजपत्रित अधिका-या साठी मराठीच्या परीक्षा      सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक २१-०६-१९६९

राजपत्रित अधिका-या साठी मराठीच्या परीक्षा         सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक ०३-०८-१९६७

एदर्थ हिन्दी परीक्षा मंडळाच्या परीक्षा राज्य शासकीय कर्मचा-यांनी उतीर्ण होण्याबाबत   0१-१०-६२

• आदिवासी विकास विभाग
• आरोग्य अधिनियम पुस्तक
• आरोग्य कर्मचारी दालन
• आरोग्य कार्यक्रम शासननिर्णय
• आरोग्य योजना
• आरोग्य विभाग पदनिर्मिती
• आरोग्य संख्या शास्त्र
• आरोग्य सेवा
• इतर योजना
• उद्योग विभाग
• उपयुक्त नमुने
• एक्सेल फॉर्मुला
• कायदे व अधिनियम
• कार्यालयीन संहीता
• कृषी विभाग योजना
• गृह अधिनियम
• गृह विभाग
• गृह-पोलिस
• ग्रा प अधिनियम
• ग्रा पं शासननिर्णय
• ग्रामपंचायत विभाग योजना
• ग्रामविकास
• ग्रामविकास सेवा
• जि प- पं. स अधिनियम
• जिल्हा ग्रामीण विकास यंत्रणा-घरकुल
• जिल्हा परिषद-पंचायत समिती
• तंत्रज्ञान शिक्षण
• न.पा- मनपा- नगररचना
• नगरविकास विभाग
• नोकरी विषयी
• नोंदणी व मुद्रांक
• पशूसंवर्धन विभाग
• पाणी पुरवठा विभाग
• पॉवर पॉईंट
• प्रशासकीय नमुने
• बांधकाम विभाग
• बांधकाम विभाग
• भूजल सर्वेक्षण
• महसूल
• महसूल योजना
• महसूल सेवा
• महसूल- अधिनियम
• महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना
• महाराष्ट्र नागरी सेवा
• महाराष्ट्र विकास सेवा
• महाराष्ट्र विकास सेवा
• महिला व बाल कल्याण विभाग योजना
• महिला व बालविकास विभाग
• महिला व बालविकास विभाग
• मे न्यायालय निर्णय
• मे न्यायालय निर्णय
• मोटार वाहन विभाग
• लाभार्थीसाठी प्रस्ताव
• लेखाविषयक
• वित्त आयोग
• वित्तीय अधिनियम
• विभागनिहाय शासननिर्णय
• वैद्यकीय अधिकारी
• वैद्यकीय अधिनियम
• शालेय शिक्षण
• शासकीय पुस्तक-अधिनियम
• शासकीय योजना
• शिक्षण विभाग
• शिक्षण सेवा
• शैक्षणिक अधिनियम
• संकीर्ण
• समाजकल्याण विभाग योजना
• सामान्य प्रशासन
• सार्वजनिक आरोग्य
• सार्वजनिक बांधकाम
• सेवा प्रवेश: अर्हता, निकष
• सेवाप्रवेश नियम
• सेवाविषयक